Rozwój psychiczny kojarzymy zazwyczaj ze zdobywaniem nowych umiejętności, lepszym rozumieniem siebie i świata oraz poszerzaniem własnych możliwości. Rzadziej myślimy o tym, że rozwijając się, również coś tracimy. Wraz z rosnącą samodzielnością dziecka stopniowo zanikają niektóre formy bliskości i opieki charakterystyczne dla wcześniejszych lat jego życia. Nastolatek zaczyna dostrzegać ograniczenia swoich rodziców, choć wcześniej wydawało mu się, że znają odpowiedzi na wszystkie ważne pytania. W dorosłości, dokonując wyborów, często rezygnujemy z innych możliwych scenariuszy naszego życia. Z czasem zdajemy sobie sprawę, że nie wszystkie plany uda nam się zrealizować, a niektóre możliwości już się nie pojawią.
Część tych strat jest naturalną konsekwencją dorastania i dokonywanych przez nas wyborów. Innych doświadczamy niezależnie od naszej woli. Tracimy bliskich ludzi, czasami zdrowie. Kończą się ważne dla nas relacje, zmieniają się też nasze wyobrażenia o sobie i własnej przyszłości. Szczególnie bolesna bywa utrata nadziei na coś, czego nigdy nie mieliśmy, a na co czekaliśmy przez wiele lat. Być może liczyliśmy na to, że kiedyś zmieni się nasza relacja z rodzicami, że uda nam się stworzyć rodzinę czy zrealizować ważne dla nas plany. Nie każda strata prowadzi do rozwoju psychicznego. Niektóre pozostają źródłem cierpienia przez znaczną część naszego życia.
Z niektórymi stratami godzimy się stosunkowo łatwo. Z innymi być może nigdy w pełni się nie pogodzimy. Być może więc jednym z ważniejszych aspektów rozwoju psychicznego jest uczenie się życia w zmieniającej się rzeczywistości. Smutek z powodu tego, co straciliśmy, nie musi przecież wykluczać ciekawości tego, czego jeszcze możemy doświadczyć.
Dojrzałość psychiczna wyraża się między innymi w tym, że potrafimy uznać nieodwracalność pewnych strat, nie przekreślając przy tym wartości naszego dotychczasowego życia. Możemy żałować niektórych swoich decyzji czy tęsknić za tym, co minęło, i nadal angażować się w to, co jest dla nas ważne.
Fot. Arek Socha / Pixabay
